Steden

Bratislava, Košice en twee kleinere steden die op de werelderfgoedlijst staan.

Slowakije is geen land van grote steden. Bratislava telt met de agglomeratie een kleine half miljoen inwoners, Košice ruim 220.000, en daarna wordt het snel kleiner. Wie stedentrips gewend is aan Praag of Wenen, komt hier iets anders tegen: compacte kernen die u in een uur rondloopt, met de geschiedenis dicht opeen.

Bratislava is de enige hoofdstad ter wereld die aan twee landen grenst. De oude kern is klein, maar tussen 1563 en 1830 werden hier elf koningen en acht koninginnen van Hongarije gekroond, onder wie Maria Theresia. De burcht boven de Donau, de brug met het schotelvormige uitzichtplatform en de bronzen beelden op straathoeken vullen twee dagen, met Devín of de wijndorpen als uitstapje.

Košice is de tweede stad en het startpunt voor het oosten. Het centrum bestaat in feite uit één lensvormig plein van ongeveer een kilometer, met daarin de grootste kerk van het land: de Sint-Elisabethkathedraal, 60 meter lang en met een noordelijke toren van 59 meter. Als uitvalsbasis is de stad sterk, want binnen anderhalf uur rijden liggen vier bestemmingen van formaat.

De twee kleinere steden in deze rubriek staan allebei op de werelderfgoedlijst, en om heel verschillende redenen. Banská Štiavnica ligt in een ingestorte vulkaankrater en dankt zijn bestaan aan zilver en goud. De inschrijving van 1993 omvat niet alleen het stadje maar ook de technische monumenten eromheen: een stelsel van kunstmatige meren dat op zijn hoogtepunt uit ongeveer 60 bekkens bestond, verbonden door meer dan 100 kilometer aan kanalen. Hier werd in 1762 bovendien de eerste mijnbouwacademie ter wereld gesticht.

Bardejov in het noordoosten heeft het gaafst bewaarde middeleeuwse plein van het land, met een stadhuis uit 1509 en een kerk waarin elf laatgotische vleugelaltaren op hun oorspronkelijke plaats staan. Dat het er nog zo bij ligt, komt niet door zorg maar door armoede: de handelsroutes verlegden zich en er kwam nooit geld voor grootscheepse verbouwing. Bij de inschrijving van 2000 hoort ook de achttiende-eeuwse joodse voorstad, met synagoge, badhuis en rituele slachtplaats bij elkaar op één terrein.

Alle vier de steden zijn compact genoeg om te voet te doen, en alle vier hebben ze een autoluwe kern met betaald parkeren aan de rand. In Banská Štiavnica komt daar het hoogteverschil bij: het stadje ligt in een kom en de straten stijgen stevig.