Vanaf Schiphol vliegt geen enkele maatschappij rechtstreeks naar Bratislava. De praktische route is Wenen: die luchthaven ligt op ongeveer 60 kilometer van het Slowaakse centrum en heeft meerdere directe vluchten per dag vanuit Nederland. Voor Oost-Slowakije is Košice de logische bestemming, met een overstap, en voor de bergen is Krakau vaak sneller dan welke Slowaakse luchthaven ook.
Bratislava heeft een luchthaven, maar geen Nederlandse lijndienst
De luchthaven Milan Rastislav Štefánik ligt op negen kilometer van het centrum en is een uitgesproken prijsvechtersveld. Ryanair en Wizz Air bedienen er tientallen bestemmingen, vooral in Zuid- en Oost-Europa. Amsterdam zit daar niet bij als rechtstreekse lijndienst.
Wie op vluchtzoekers ziet dat Amsterdam en Bratislava honderden vluchten per week zouden delen, kijkt naar verbindingen met minstens één overstap. Die overstap is meestal Wenen, München of Warschau, en de totale reistijd loopt daarmee op tot vijf uur of meer.
Dat is een terugkerende teleurstelling bij het plannen. De luchthaven bestaat, ligt gunstig, heeft een korte rit naar het centrum en oogt op de kaart als de voor de hand liggende keuze, maar de verbinding met Nederland loopt er niet. Het gebouw op de foto boven dit artikel is dan ook vooral een vertrekpunt voor Slowaken zelf, niet een aankomsthal voor Nederlandse bezoekers.
Wenen is in de praktijk de luchthaven van Bratislava
Vanaf Schiphol vliegt u in ongeveer 1 uur en 40 minuten naar Wenen. Vanaf de luchthaven rijdt een directe bus naar het busstation van Bratislava; die rit duurt ongeveer een uur en gaat meermalen per uur. Reken op iets meer dan drie uur van deur tot deur na de landing, inclusief bagage.
Dat is sneller dan een overstapvlucht naar Bratislava, en meestal ook goedkoper. Het buskaartje kost in de orde van een tientje. U hoeft de stad Wenen niet in: de bushalte ligt direct bij de aankomsthal.
Wie een auto huurt, doet dat beter aan Slowaakse kant. Een huurauto uit Oostenrijk meenemen over de grens brengt vaak een toeslag met zich mee, en het Slowaakse e-vignet zit bij Oostenrijkse verhuurders niet standaard in het pakket. Verhuurders op de luchthaven van Bratislava leveren de auto doorgaans mét geldig vignet, wat een klein maar reëel verschil is.
Košice voor het oosten
Wie naar Oost-Slowakije gaat, naar Bardejov, het Slowaaks Paradijs of Spišský hrad, rijdt vanaf Bratislava nog vier tot vijf uur, deels over onvoltooide snelweg. In dat geval is doorvliegen naar Košice serieus te overwegen.
Rechtstreeks vanaf Schiphol gaat dat niet, maar met één overstap wel, meestal via Wenen of Warschau. Košice is met ruim 220.000 inwoners de tweede stad van het land en op zichzelf een bestemming: de Sint-Elisabethkathedraal is de grootste kerk van Slowakije en de voetgangerszone langs de Hlavná ulica is met ongeveer één kilometer de langste van het land.
De rekensom is eenvoudig. Kost de overstapvlucht u twee uur extra en bespaart hij u vier uur rijden, dan wint de vlucht. Reist u met meerdere personen en huurt u toch een auto, dan kantelt het weer, want vanaf Bratislava naar het oosten rijden kost vooral tijd en nauwelijks extra geld.
Poprad en Krakau voor de bergen
Poprad-Tatry is de luchthaven het dichtst bij de Hoge Tatra, op ongeveer twintig minuten rijden van de bergdorpen. Het is een kleine luchthaven met een beperkt en per seizoen wisselend aanbod aan lijndiensten. Vanuit Nederland is er geen doorgaande route die praktisch is; de verbindingen die er zijn, lopen via luchthavens waar u lang moet wachten.
Krakau is voor de Tatra vaak de betere keuze. Vanaf Schiphol zijn er directe vluchten, en vanaf Krakau rijdt u in ongeveer 2,5 uur naar de Slowaakse kant van de bergen. U passeert dan de Poolse Tatra, wat op zichzelf al de moeite waard is.
Een opzet die weinig reizigers overwegen: heen naar Krakau, terug vanaf Wenen. U begint dan in de bergen, zakt af langs de burchten en eindigt in Bratislava, zonder ooit dezelfde weg twee keer te rijden. Houd er wel rekening mee dat u een huurauto met verschillende ophaal- en inleverlocaties nodig hebt. Verhuurders rekenen daar een toeslag voor die tussen landen sterk verschilt, dus vraag die vooraf op.
Bagage, handbagage en de prijsvechters
De maatschappijen die op Bratislava en Košice vliegen zijn overwegend prijsvechters. De kaartprijs die u ziet is meestal zonder ruimbagage en soms zelfs zonder grote handbagage. Voor een wandelvakantie met bergschoenen en een rugzak loopt dat op.
Op de route naar Wenen vliegen ook maatschappijen die bagage in de prijs meenemen. Vergelijk dus niet de kaartprijs maar de prijs inclusief wat u meeneemt; het verschil tussen die twee is bij een gezin snel meer dan honderd euro.
Wandelstokken en pickels horen altijd in de ruimbagage. Voor de Tatra hebt u in de zomer geen ijsuitrusting nodig, maar wie in mei of oktober gaat, neemt vaak wel iets mee dat aan boord niet is toegestaan.
De trein als serieuze derde weg
Wie niet wil vliegen en niet twee dagen wil rijden, heeft een reële derde optie. Vanaf Amsterdam rijdt een nachttrein naar Wenen, en vanaf Wenen is Bratislava met een gewone trein in een uur bereikbaar.
Dat is geen noodoplossing. U vertrekt 's avonds, slaapt onderweg en staat aan het begin van de ochtend in Wenen. Voor een reis naar Bratislava zelf is dat qua tijd vergelijkbaar met vliegen, zodra u de reis naar Schiphol en het wachten op de luchthaven meerekent.
De beperking zit in wat erna komt. Binnen Slowakije rijden treinen tussen de steden goed en goedkoop: Bratislava naar Košice duurt vijf tot zes uur, Poprad en Žilina liggen aan dezelfde lijn. Maar de burchten, de houten kerken en de dorpen bereikt u er niet mee.
De praktische opzet is dus: met de trein naar Bratislava of Poprad, en daar een auto huren. Dat scheelt de heenrit en levert ter plaatse dezelfde bewegingsvrijheid op.
